آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )
229
ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )
« دختر خدا » مطابق با دين مزديسن خواهد بود . در همان نامه اعمال شهيدان ، نام الاهه ديگرى برده شده موسوم به ننا « 1 » يا ننائى « 2 » ، كه ايرانى الاصل نيست و ظاهرا او را با اناهيتا يكى دانستهاند « 3 » . در سكههاى هندوسكايى هم ، نقش اين الاهه ديده مىشود « 4 » . يكى از عبارات اين نامه شهيدان حاكى است ، كه شاهپور دوم بسردار خود موسوم به معين « 5 » ، كه او را مظنون بمسيحيت ميدانست و واقعا هم مسيحى شده بود ، فرمان داد ، كه خورشيد ( مهر ) و ماه و آتش و خداى مقتدر بل « 6 » و نبهو « 7 » را ستايش كند « 8 » . اين دو خداى كه ذكر كرديم ، از خدايان معروف بابل هستند و چنين گمان ميرود ، كه نويسنده نامه اعمال شهيدان آنان را اشتباها جزو خدايان ايران شمرده است . اتفاقا تئوفيلاكتوس هم مهر و بل را دو تن از خدايان پارس ميشمارد . در اين خصوص ميتوان به كتيبه آرامى عربسون ، كه در كاپادوكيه كشف شده و ظاهرا از قرن دوم قبل از ميلاد است ، رجوع كرد . شدر « 9 » در ضمن وصف كتيبه آنتيوخوس اول پادشاه كماژن ما را به اين كتيبه متوجه كرده است و گويد : اين كتيبه حاكى از ورود ديانت ايران بولايت كاپادوكيه است و اين امر را بدين طريق نماياندهاند ، كه خداى محلى بل دين مزديسن را ، كه دخترى بود ، به عقد خود درآورد . ما نميدانيم ، كه تا چه حدى فرقه زروانيه زردشتى
--> ( 1 ) - Nana ( 2 ) - Nanai ( 3 ) - هوفمان ، ص 49 ، مقايسه شود با ص 130 و بعد ؛ وزن دنك ، تصور جهانى ايرانيان Das Weltbild der Iranier ، مونيخ 1933 ، ص 146 - 145 و يادداشت 710 . ( 4 ) - ر ك بالاتر ص 53 . ( 5 ) - Muain ( 6 ) - Bel ( 7 ) - Nabho ( 8 ) - هوفمان ص 29 . ( 9 ) - صورت اصلى و تركيب بعدى سيستم مانوى ؛ ص 137 ، مقايسه شود با نيبرگ ؛ 2 ، ص 49 .